In het programma van het Holland Festival laat Het Nationale Ballet drie premières van drie generaties choreografen zien. Het eerste ballet Pas/Parts uit 2018 is van choreograaf William Forsythe (1949). Het ballet is als een wervelwind van dansbewegingen. De stijl van Forsythe is eigenlijk een modernere versie van wat choreograaf Balanchine al met de klassieke ballettechniek liet zien. Hij voegde onder andere jazzy bewegingen toe en maakte zo het traditionele bewegingsidioom los en sexy. Heupbewegingen met het bekken naar voren of juist de kont naar achteren en dat met lange lijnen van zowel armen als benen. Voor de danseressen op spitzen gaf dat zelfs een extra dimensie. Al gauw werd deze techniek Neo-klassiek genoemd. Forsythe evalueert deze techniek tot het uiterste. In Pas/Parts laat hij de dansers als de turners of acrobaten van deze tijd wervelen. Het doet me denken aan een lange mat oefening. Zelfs aan Epke Zonderland aan de rekstok waar dan de rekstok, het duizelingswekkende draai en lift gebeuren, door partnering wordt vervangen. Solo's, duetten, trio's en groepsdansen, het volgt zich allemaal op in een knap wiskundig arsenaal aan formaties. Nog zo'n eigenschap die ook Balanchine eigen is. Een genot om te zien dat iedere danser kan schitteren en excelleren in dit meesterwerk. Het is werkelijk een ode aan de danser van nu. Mooi zijn ook de kostuums van Stephen Galloway. De strakke balletpakjes van de danseressen hebben aan de achterkant een fluwelen glans en kleur ( net als een turnpakje) terwijl de benen bloot in de spitzen steken. De dansers hebben strakke glimmende maillots en losse hesjes. Alles is een geheel en past geweldig goed. Zelfs de belichting en het strakke decor is sexy. De muziek van zijn vaste componist de Nederlander Thom Willems is daarin tegen soms tegendraads. Het deed mij denken aan hoe Merce Cunningham de muziek benaderde. Cunningham liet pas op het eind decor, choreografie en muziek samenkomen. Het stuwende en machinale geluid is dan weer opzwepend maar soms ook tergend. Ook is het of je in een auto door een tunnel rijdt en het raampje open hebt staan. Al deze geluiden met soms vervormde stemmen dragen bij aan de sfeer van de toekomst. Die vernieuwde bewegingen waarin man en vrouw gelijk zijn en waar de dansers met volle kracht de ballettechniek van nu beleven.

Het tweede ballet is van choreograaf Hans van Manen (1932) .
Kleines Requiem uit 1996 voor het Nederland Danstheater gemaakt is een van de allermooiste balletten uit het grote oeuvre van de meester. Drie danseressen en vier dansers. en de muziek van Górecky (Kleines Requeim für eine Polka opus 66). De benadering en het gebruik van de muziek is bij Van Manen altijd zo belangrijk. Het is alsof hij de componist kan lezen. Nooit zijn zijn balletten verhalend maar de zeggingskracht is altijd groot en beroerd mij tot in mijn diepste zijn. Hier laat Van Manen de dansers met zijn eigen bewegingstaal in een situatie zien die zowel aangrijpend als menselijk is. Drie paren dansen terwijl er een man alleen staat en teveel is. Hij past niet in het plaatje. Zoals zo vaak in het leven worden moeilijke situaties weggelachen. Wrange humor is vaak zo belangrijk om te overleven. Voor het eerst ervaar ik bij het zien van de grappig en verwrongen gedanste polka hoe ik zelf altijd teveel ben geweest tijdens situaties. Dan na de polka een bezielde pas de deux prachtig gedanst door Igone de Jongh en Timothy van Poucke. De ballettechniek met bepaalde menselijke bewegingen ingebouwd die een grote zeggingskracht verbeelden. Eigenlijk de lichaamstaal van hetgeen er niet gezegd wordt maar wel duidelijk aanwezig is in stilte. Daarna ontstaat er een trio met de man die alleen staat en op een gegeven moment staat de vrouw aan de zijkant te kijken hoe de andere man haar rol overneemt met dezelfde bewegingen die zij eerder danste. Terwijl ze verder dansen verdwijnt stilaan de vrouw. Daarna lost alles weer op in groepsverband en loopt de man op het eind de andere richting af dan de groep dansers. Dit zo gewoon en eigenlijk kleine afloop met de invoelbare muziek van Górecki maakt het dat dit een van de mooiste eindes is die ik ooit heb gezien bij een ballet. Heteroseksualiteit, homoseksualiteit en biseksualiteit op deze manier op het balletpodium laten zien getuigt van een inzicht en wereldklasse welke ook nu nog niet zo vanzelfsprekend is heden ten dage.

De simpele mooie glimmende ballet maillots van de mannen met ontbloot bovenlijf en de strak glimmende academics van de vrouwen, dat alles in herfstkleuren, zijn ontworpen door Keso Dekker. Net als het decor met de prachtig doorzichtige zij gordijnen. Sinds 1978 werkt hij al samen met Hans van Manen. De koning van de lycra wordt hij ook wel genoemd . Al ruim 600 producties heeft hij ontworpen voor het theater. Hij werd dan ook in het zonnetje gezet deze avond en terecht benoemd door de koning in de Orde van de Nederlandse Leeuw.


Het laatste ballet Ingnite is van de jongste generatie choreograaf Juanjo Arqués.
Zijn ballet op 3 oktober 2018 voor het Birmingham Royal Ballet gemaakt is geïnspireerd op The Burning of the House of Lords and Commons van de schilder William Turner ( 1775-1851).Eigenlijk een politiek statement. Een nieuw begin. Zo had Rudi van Dantzig ook vaak een politiek verhaal in zijn creaties. Een groot ensemble gekleed in rood oranje flabberende shirts verbeelden het vuur en komen vaak vanuit alle hoeken en gaten vanuit het achterdoek om wervelend het vuur te verbeelden. ook hangen er schuin boven spiegelvlakken op het achterdecor welke eigenlijk de spiegeling van de brand in de Theems moet verbeelden. Het is een heel gebeuren maar het alles is toch een magere afspiegeling na zulke twee meesterstukken. Er zitten zeker mooie momenten in en het is bij vlagen interessant niet in de laatste plaats door de geweldige dansers. Een eigen signature kan ik er nog niet in ontdekken en zulke mooie solisten konden toch wel wat beter gebruikt worden naar mijn mening.

Laatst las ik een stuk dat het Nationale Ballet behoort tot de 10 beste klassiek balletgezelschappen ter wereld. Dat wordt hier tijdens deze Holland festivalproductie maar weer eens dubbel en dwars bevestigd. Conclusie is dat het weer een memorabele avond verpozen was daar in het Nationale Opera en Ballet aan de Amstel. 

Kijk hier voor meer informatie en kaarten.

Gezien 14 juni 2019 tijdens het Holland festival in het Nationale Opera en Ballet te Amsterdam.

We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

  I accept cookies from this site.
EU Cookie Directive Module Information